به جای اینکه بپرسیم «تحقیقات بازار سنتی یا تحقیقات بازار دیجیتال؟» باید پرسید: «چگونه از هر دو تاکتیک تحقیقات بازار سنتی و دیجیتال استفاده کنیم؟» البته، در برخی مشاغل ممکن است تنها یکی از این روشها سوداور باشد، اما در کل، ممکن است استفاده از هر دو روش به طور هماهنگ باعث پیشرفت بیشتر کسب و کار و دستیابی به نتایج شگفتانگیزتری شود.
حتما بخوانید: ۱۱ مرحله اصلی انجام تحقیقات بازار اثربخش
در این مقاله، انواع روشهای تحقیقات بازار سنتی و دیجیتال شرح داده میشود:
الف- تحقیقات بازار سنتی
۱. گروههای تمرکز (Focus Groups)
این روش تحقیقات بازار برای خلق ایده و اشتراک نظرات مفید است. در این روش تعدادی از افراد با نقطه نظرهای مختلف همزمان در یک گروه گرد هم میایند، وارد بحث میشوند تا نظرات یکدیگر را به چالش بکشند.
نظرات این افراد توسط فیلمبرداری یا اتاقهای مشاهده ثبت و ضبط میشود. در بحثهای اکتشافی به منظور کشف نگرش ها، الویت بندی خصوصیات محصول و تحلیل های قیاسی، میتوان از این روش بهره گرفت. این روش به صورت رو در رو و یا تلفنی انجام میپذیرد. در این روش درک عمیقی از تفاوتهای فردی، نگرشها، باورها و انگیزههای افراد بدست میاید. این روش بیشتر برای موضوعات حساسی چون خدمات درمانی و کسبوکارهای B2B کاربرد دارد.
۲. همراهی در فروشگاه یا مشاهدات میدانی (Accompanied Shops)
این روش یک محیط واقعی خرید را به وجود میاورد یا در یک محیط واقعی خرید صورت میگیرد، که در ان محقق در نظر دارد که عوامل انگیزشی و رفتار خرید مشتریان را درک و تحلیل کند.
۳. قوم نگاری (Ethnography)
منظور از قوم نگاری مشاهده یک فرد یا گروهی از افراد در محیط یا شرایط خاص است. به طور مثال بررسی و تحلیل نوع رفتار و عوامل تاثیرگذار بر رفتار خوداگاه و ناخوداگاه یک فرد در محیط کار. این روش نسبت به مشاهدات میدانی عمیقتر بوده و فقط با انسان و رفتار او سر و کار دارد.
۴. مصاحبههای ناگهانی (Intercepts)
در این روش نحقیقات بازار محقق افراد را در خیابان و یا مکانهای دیگر متوقف میکند و از انها سوالاتی میپرسد تا عوامل انگیزشی انها را درک کرده و ترجیحاتشان را ثبت کند. در این نوع روش بینش کامل و سریعی از نظرات افراد بدست میاید.
۵. نظرسنجی (Survey)
در این روش سوالاتی از قبل تهیه شده و به صورت پایان بسته (closed ended) پرسیده میشود. این روش اغلب به صورت تحقیق کمی صورت میپذیرد. از ابزارهای ان نیز میتوان به پرسشنامه اشاره کرد. در ایجاد پروفایل مشتریان، الویت بندی نیاز مشتریان، ارزیابی رضایت، اندازهگیری اگاهی از برند و ردیابی تغییرات در نگرش و نظرات مشتریان، میتوان از این روش استفاده کرد.
در روشهای تحقیقات بازار سنتی، محقق میتواند هر موقع که لازم بود در روند تحقیق مداخله کرده و نظرات و رفتار پاسخدهندگان را زیر سوال برده و به چالش بکشد. نتایج و تفسیر اطلاعات دریافت شده میتواند تحت تاثیر رفتارهای غیر کلامی مانند حالت صورت، زبان بدن، تن صدا و رفتارهای عمومی پاسخ دهنده قرار بگیرد.
روشهای سنتی تحقیقات بازار اغلب پرزحمت، وقتگیر و هزینه بر هستند. به همین دلیل روشهای دیجیتال و انلاین تحقیقات بازار اخیرا بسیار پرکاربرد شده و کم کم جای بسیاری از روشهای تحقیقات بازار را میگیرند.
حتما بخوانید: اهمیت مشاوره تحقیقات بازار در موفقیت کسب و کارها
ب- تحقیقات بازار دیجیتال
رشد سرساماور استفاده از اینترنت و به طور خاص شبکههای اجتماعی به بازاریابان این فرصت را داده است که با مشتریان خود راحتتر ارتباط برقرار کنند.
ابزارهای دیجیتالی چون شبکههای اجتماعی، صفحههای اشتراک ویدئو، پیامهای متنی و ایمیلی باعث تحول در روشهای جمع اوری داده شده و به تعامل بیشتر و هدفمند تر محققان و مشتریان دامن زدهاند. در ادامه، به معرفی برخی روشهای تحقیقات بازار دیجیتال خواهیم پرداخت:
۱. نظرسنجیهای انلاین
در روش نظرسنجی های انلاین سوالات به صورت ایمیل یا از طریق ابزارهای دیگر به پاسخ دهندگان فرستاده میشود. بخش بزرگی از صنعت تحقیقات بازار کمی و عددی، امروزه از طریق این روش صورت میگیرد. روشی که نه تنها سریع است بلکه به شدت مقرون به صرفه نیز میباشد.
۲. گروههای تمرکز انلاین
این روش تحقیقات بازار زمینه ساز بحثهای انلاین بین افراد مختلف در یک زمان مشخص مثلا ۲ ساعته است. گروههای تمرکز انلاین دسترسی به افراد هدفی که پیدا کردن انها سخت یا فقط از راه دور امکان پذیر است را فراهم میکند. به این روش تحقیقات همزمان(synchronous research) نیز گفته میشود.
۳. انجمنهای بحث و گفتگو انلاین (Online Communities)
در این روش پاسخدهندگان همزمان وارد انجمنهای بحث و گفتگو میشوند، موضوع و سوالات را انتخاب کرده و با یکدیگر و همچنین با محقق به بحث و گفتگو مینشینند. این روش برای سنجش واکنشها به محصولات مناسب است.
۴. تابلو اعلانات (Bulletin Boards)
در این روش فرومهایی وجود دارد که پاسخ دهنده از قبل در انها ثبت نام کرده و هر زمانی که بخواهد میتواند وارد صفحه خود شود. این روش معمولا ۳ تا ۶ روز طول میکشد. به همین دلیل به ان، تحقیقات غیرهمزمان (Asychnorous Research) گفته میشود که برای جایگاهسازی و دریافت بازخورد اولیه محصول کاربرد دارد.
۵. رسانههای اجتماعی (Social Media)
فیسبوک، اینستاگرام، توئیتر، لینکدین، تلگرام و … به کاربران اجازه میدهد اطلاعات و داستانهای خود را اشتراک گذاری کنند و از بازخورد دیگران با خبر شوند. این روش برای شروع روند توسعه یک محصول بسیار مناسب است.
حتما بخوانید: نقش اینستاگرام در بازاریابی دیجیتال
۶. دادههای کلیکی
فضای انلاین مکان مناسبی برای تحلیل علایق افراد است. اینکه چقدر و چگونه به تبلیغات انلاین توجه میکنند، چقدر از وقت خود را در صفحه خاصی میگذرانند، بیشتر دست به جستجوی چه کلماتی میزنند و … میتواند منبع عظیمی از دادهها را فراهم کند که با تحلیل انها رفتار افراد را بتوان پیش بینی و کنترل کرد. بسیاری از این دادهها توسط نرمافزارها و گوگل انالتیکس و … در دسترس محقق قرار میگیرد.
روش های تحقیقات بازار دیجیتال دستیابی به طیف وسیعی از افراد با فرهنگهای متفاوت، ویژگیهای دموگرافیک مختلف و نگرشهای متنوع را امکانپذیر میکند.
همچنین دسترسی به افراد در سنین پایین و کسانی که شاید در روشهای حضوری نتوانند به راحتی ارتباط برقرار کنند، از این روش راحتتر است. از طرفی عدم مشاهده افراد در تحقیقات انلاین باعث میشود که اطلاعات از طریق زبان بدن، حالت صورت، رفتارهای غیر کلامی و… دریافت نشود.
با دریافت « مشاوره فروش و بازاریابی کسب و کار » از کارشناسان جوان حرفهای و باتجربه ساکوراد؛ موفقیت کسب و کار، رونق فروش و افزایش درامد خود را تضمین کنید!
و اما کلام اخر…
در نهایت می توان گفت، انتخاب میان دو روش تحقیقات بازار سنتی و دیجیتال با توجه به هدف، مخاطب و منابع مالی شما متغیر خواهد بود. اغلب شرکت ها ترکیبی از این دو روش را به منظور دریافت بهترین نتیجه ها انتخاب می کنند.






