با کمک ساکوراد، برگ تازه‌ی کتاب زندگی‌ات را ورق بزن...

صادرات به افغانستان

هرانچه که باید درباره تجارت و صادرات به افغانستان بدانید

در تمام نقاط جهان، اکثر افراد با شنیدن نام افغانستان، احتمالا به یاد جنگ و انفجارهای پی‌درپی خواهند افتاد که طالبان نیز مسئولیت همه انها را بر عهده می‌گیرد. بنابراین کمتر کسی به فکر صادرات به افغانستان یا حتی تجارت با ان خواهد بود.

این در حالی است که امارهای رسمی نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از تجارت خارجی کشورمان مربوط به افغانستان و صادرات به این کشور بوده که در ادامه بیشتر به ان می پردازیم.

صیفی‌جات و میوه‌ها از قبیل سیب‌زمینی در کنار محصولات ساختمانی از جمله سیمان، جزء بهترین کالاها برای صادرات به افغانستان محسوب می‌شوند.

در این مقاله قصد داریم تا به مهم‌ترین نکات در زمینه صادرات به افغانستان بپردازیم. اما قبل از ان نیاز است تا نکاتی در خصوص ویژگی‌های جمعیتی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی این کشور بدانیم. بعد از ان به بیان امارها و نکاتی در زمینه تجارت ایران و افغانستان خواهیم پرداخت.

ویژگی‌های جمعیتی، فرهنگی و اجتماعی افغانستان

افغانستان از جمله کشورهایی است که دارای بیشترین قرابت فرهنگی و زبانی با ایران از جمله فارسی‌ زبانان دارد. زبان و فرهنگ مشترک باعث شده تا تجار و بازرگانان دو طرف بهتر بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.

با این حال، این کشور از اقوام و مذاهب گوناگونی تشکیل شده که نیاز است با انها و همچنین سایر ویژگی‌های جمعیتی ان بیشتر اشنا شد.

 

حتما بخوانید: هرانچه که باید درباره تجارت و صادرات به پاکستان بدانیم

 

ویژگی‌های جمعیتی افغانستان:

  • جمعیت: ۳۸ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر
  • جمعیت مردان: ۵۱.۳۲ و جمعیت زنان ۴۸.۶۸ درصد
  • ۴۱ درصد جمعیت ۰ تا ۱۴ ساله
  • ۲۹.۹ درصد جمعیت ۲۵ تا ۵۴ ساله
  • جمعیت روستایی: ۲۵ درصد
  • جمعیت شهری: ۷۵ درصد

ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی افغانستان:

  • زبان‌های رسمی: فارسی، دری و پشتو
  • اقلیت‌های قومی: تاجیک، پشتون، هزاره و ازبک
  • نوع حکومت: جمهوری اسلامی
  • دین رسمی: اسلام
  • شهرهای مهم: کابل، قندهار، هرات، مزار شریف و جلال‌اباد
  • پول رایج: افغانی

جغرافیای افغانستان

افغانستان از معدود کشورهای جهان است که محصور در خشکی بوده و هیچ دسترسی به ابهای ازاد ندارد. این مساله باعث شده تا در امر تجارت و بازرگانی بیشتر به کشورهای همسایه خود تکیه کند.

افغانستان دارای ۳۴ استان و ۴۰۰ شهرستان مختلف بوده و وسعت ان چیزی در حدود ۶۵۲۲۳۰ کیلومتر مربع است که نشان از وسعت جغرافیایی ان دارد.

همسایگان افغاستان شامل کشورهای ایران، ترکمنستان، تاجیکستان، پاکستان، چین و ازبکستان بوده که همسایگی با چین یکی از مزیت‌های این کشور در امر تجارت و بازرگانی محسوب می‌شود.

جغرافیای این کشور تقریبا به سه بخش مجزا تقسیم‌بندی می‌شود. بخش غرب و جنوب غربی ان را که با ایران نیز همسایه بوده، بیشتر مناطق خشک و بیابانی تشکیل داده است.

این در حالی است که در مناطقی از شمال افغانستان، دشت‌ها و جلگه‌های حاصل‌خیزی وجود دارد که کشاورزی و دامداری را رونق بخشیده است. مناطق مرکزی افغانستان نیز بیشتر توسط کوه‌ها احاطه شده است.

جغرافیای افغانستان دارای چندین دریاچه کوچک و متوسط بوده و از وجود معادن مختلف مانند مس، کرومیت، اورانیوم، زغال سنگ، اهن، گوگرد و برخی معادن دیگر بهره می‌برد. از این معادن می‌توان به عنوان مهم‌ترین سرمایه‌های افغانستان نام برد که بسیاری از شرکت‌ها و کشورها به دنبال سرمایه‌گذاری در انها هستند.

از انجا که این کشور در یک موقعیت حساسی قرار دارد، در طول تاریخ همواره مورد توجه حکومت‌های مختلفی بوده است. حمله مغول‌ها، اسکندر مقدونی، اعراب مسلمان و حکومت‌های مختلف ایران از جمله انها می باشد.

در دهه‌های اخیر همسایه شرقی ایران همواره محل نزاع و درگیری قدرت‌های مختلف از جمله شوروی، امریکا و گروه‌های شبه‌نظامی افراطی مانند طالبان بوده است. بنابراین این کشور هنوز در تولید بسیاری از کالاها و خدمات اولیه به خودکفایی نرسیده و به واردات انها نیاز دارد.

تاریخ و وضعیت سیاسی افغانستان

به لحاظ تاریخی، تاریخ افغانستان نسبت به سایر کشورها، به ایران قرابت بسیار نزدیک‌تری دارد و این مساله باعث نزدیکی فرهنگ انها به یکدیگر شده که در بحث صادرات و تجارت بسیار مهم است.

افعانستان به لحاظ وضعیت سیاسی و حکومتی نیز دوران‌های مختلف و پرتنشی را پشت سر گذاشته است. بعد از حمله امریکا به این کشور، طالبان اخراج و قانون اساسی جدید تصویب شد.

براساس این قانون، حکومت افغانستان برخلاف برخی کشورها مانند عراق، به صورت ریاستی بوده و رئیس‌جمهور که توسط مردم به صورت مستقیم انتخاب می‌شود، دارای قدرت زیادی است.

با این حال، این کشور دارای دو مجلس قانون‌گذاری است که نماینده استان‌ها و ولایات مختلف در ان حضور دارند. افغانستان به لحاظ سیاسی دارای ارتباط خوبی با ایران بوده و همین موضوع به پشتوانه‌ای برای تقویت روابط تجاری دو کشور تبدیل شده است.

 

حتما بخوانید: هرانچه که باید درباره تجارت و صادرات به ارمنستان بدانید

 

اقتصاد افغانستان

همواره اقتصاد افغانستان تاثیرپذیر از مساله جنگ بوده است. اما در چند سال اخیر و به دنبال تاسیس حکومت جدید در این کشور، وضعیت بهبود پیدا کرده است.
اقتصاد این کشور چندان بویی از صنعت نبرده و بیشتر بر روی بحث کشاورزی متمرکز است. علی‌رغم تمام تنش‌ها و جنگ‌هایی که در فضای داخلی ان وجود دارد، این کشور توانسته در بسیاری از شاخص‌های اقتصادی حداقل وضعیت باثباتی داشته و چندان دچار نوسان نباشد.

در زیر چکیده‌ای از وضعیت اقتصاد افغانستان در سال ۲۰۱۹ براساس اخرین داده‌های سازمان‌های بین‌المللی از قبیل بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول و سازمان جهانی کار است.

شاخص‌های اقتصادی

  • تولید ناخالص داخلی: ۱۹.۳۶ میلیارد دلار
  • سهم بخش خدمات، کشاورزی، صنعت و معدن از GDP: به ترتیب برابر ۷۸، ۱۵ و ۵ درصد
  • تورم : ۴.۵ درصد
  • بیکاری : ۴۲ درصد
  • میزان سرمایه‌گذاری خارجی: ۵ میلیارد دلار
  • مهم‌ترین محصولات معدنی: اورانیوم، لیتیوم، سنگ اهن، مس، زغال سنگ
  • مهم‌ترین محصولات کشاورزی: خشخاش و تریاک، میوه، پشم و گوشت گوسفند، زعفران
  • مهم‌ترین محصولات صنعتی: گلیم و فرش
  • حجم تجارت خارجی: ۷ میلیارد دلار

وضعیت تجارت افغانستان به چه صورت است؟

افغانستان به علت توسعه‌نیافتگی و عقب ماندن بخش صنعتی و تولید ان از روند پیشرفت جهانی، نیاز شدیدی به واردات دارد. هر چند که در این کشور مصرف‌گرایی کمتر است، اما متنوع نبودن اقتصاد ان باعث شده تا بسیاری از کالاهای مصرفی روزمره را نیز از سایر کشورها وارد کند.

بیشترین حجم اقتصاد و تجارت افغانستان مربوط به بخش کشاورزی و بعد از ان خدمات است. البته کشاورزی ان نیز چندان پیشرفته نیست و بیشتر به چند محصول خاص محدود می‌شود. از انجا که به اب‌های ازاد دسترسی ندارد، مقامات این کشور تمایل زیادی برای تجارت با همسایگان دارند.

لازم به ذکر است توسعه بندر چابهار از جانب ایران به هندی‌ها واگذار شده است. براساس امارها کشورهای پاکستان و هند یکی از اصلی‌ترین شرکاء افغانستان در بحث تجارت محسوب می‌شوند.

کالاهای افغانستان بیشتر به چه کشورهایی صادر می‌شود؟

داده‌های سازمان تجارت جهانی (WTO) نشان می‌دهد که پاکستان و هندوستان با اختلاف بسیار زیاد نسبت به سایر کشورها، دو مورد از اصلی‌ترین مقاصد کالاهای تولیدی کشور افغانستان به شمار می‌روند.

این دو کشور به ترتیب هر کدام به میزان ۴۳ و ۴۲ درصد از کالاهای صادراتی افغانستان را پذیرا هستند. بعد از هند می‌توان به کشورهایی همچون ایران (۲ درصد)، عربستان (۲ درصد)، عراق (۲ درصد)، ترکیه (۲ درصد)، امارات متحده عربی (۲ درصد) و چین (۳ درصد) اشاره کرد.

این امکان وجود دارد که کالاهای صادراتی افغانستان به هندوستان و پاکستان، در اشکال و بسته‌بندی‌های جدید دوباره به سایر کشورها صادر شود. موضوعی که در تجارت با بسیاری از کشورهای توسعه‌نیافته و حتی کشورهای در حال توسعه مانند ایران نیز وجود دارد.

از جمله می‌توان به زغفران ایران اشاره کرد که بعد از صادرات به برخی کشورها مانند اسپانیا، در بسته‌بندی‌های جدیدتر و بهتر دوباره به سایر کشورها صادر می‌شود.

افغانستان بیشتر از کدام کشورها کالا وارد می‌کند؟

اگرچه در بحث صادرات، افغانستان بیشتر بر روی دو کشور هند و پاکستان تمرکز کرده بود، اما در خصوص واردات تا حدود زیادی این موضوع متفاوت می باشد. سایر کشورها از جمله ایران نیز نقش زیادی در واردات این کشور دارد.

براساس امارهای سازمان تجارت جهانی (WTO) در سال ۲۰۱۸ افغانستان بیشترین واردات کالا را از کشورمان ایران داشته که نشان از فرصت طلایی برای تجار کشورمان دارد.

امارها نشان می‌دهد که در این سال کشورهای ایران (17درصد)، چین (15درصد)، پاکستان (14درصد)، قزاقستان (۱۰ درصد)، ازبکستان (7درصد)، ترکمنستان (۵ درصد) و هندوستان (۴ درصد) به ترتیب بیشترین نقش را در تامین کالاهای وارداتی کشور افغانستان داشته‌اند.

فهرست کالاهای صادراتی به افغانستان

در زیر به ترتیب به برخی از مهم‌ترین کالاهای وارداتی افغانستان براساس تازه‌ترین امارها اشاره کردیم که به خوبی نیازهای وارداتی را نشان می‌دهد.

  • مواد غذایی مختلف از جمله ارد، برنج، چای، میوه و مرکبات
  • سوخت‌های فسیلی و نفت
  • انواع سنگ‌های معدنی، سیمان و گچ
  • تجهیزات و وسایل الکترونیکی
  • ماشین‌الات و تجهیزات از جمله وسایل نقلیه و ادوات کشاورزی
  • اهن و فولاد
  • غلات و حبوبات
  • پلاستیک و محصولات پلاستیکی

وضعیت تجارت ایران و افغانستان

حجم بسیار قابل توجهی از کالاهای بازار افغانستان (حدود بین ۱۷ تا ۲۰ درصد) از ایران وارد این کشور می‌شود. در بسیاری از مواقع افغانستان در صدر مقاصد صادراتی کالاهای ایران قرار دارد.

وجود کیلومترها مرز زمینی و فرهنگ و زبان مشترک باعث شده تا تجار ایرانی به راحتی بتوانند نیازهای صادراتی این بازار بزرگ را تشخیص و برای صادرات محصولات ایرانی اقدام کنند.

در این زمینه هنوز نیاز به پتانسیل‌های زیادی برای فعالیت وجود دارد. چرا که کشورهایی مانند هند، چین و پاکستان از جمله رقبای ایران در بازار افغانستان به شمار می‌روند.

با توجه به سیاست‌های اتخاذ شده در تجارت با این کشور و بحث بندر چابهار، حجم تجارت دو کشور در سالیان اینده افزایش پیدا خواهد کرد. در ادامه وضعیت صادرات ایران به افغانستان را بررسی می‌کنیم.

 

حتما بخوانید: هرانچه که باید درباره تجارت و صادرات به اندونز

تصویر دکتر علی قوامی
دکتر علی قوامی
دانش‌اموخته دکترای تخصصی (PhD) کارافرینی فناوری، بنیانگذار و مدیر گروه بین‌المللی کسب و کار ساکوراد با بیش از ۲۰ سال تجربه بعنوان کوچ، مدرس، مشاور و منتور در حوزه‌های مختلف راه‌اندازی و توسعه کسب‌وکار در 17 کشور جهان هستم. در تلاشم تا تجربیات ذی‌قیمت خود را با شما دوستان عزیزم به اشتراک گذارم.
پیشنهاد بر اساس سلیقه شما

مسیریابی تحصیلی - شغلی (آنلاین)

تست شغلی به آزمون روانشناسی گفته می شود که فرد با توجه به پاسخگویی به سوالات در انتها بهترین شغلی که می تواند در آن موفق باشد را معرفی می کند.

سئوالات و نظرات ارزشمند خود را با ما مطرح کنید

کلینیک مشاوره کسب و کار

ارائه‌ی خدمات کوچینگ، مشاوره و منتورینگ توسط برترین متخصصان جوان

هاست سنتر حرفه‌ای

طیف وسیعی از خدمات حرفه‌ای هاستینگ با تنوع و کیفیت کنترل شده

کانال یوتیوب

آموزش‌ها و نکات کلیدی ما را دنبال کنید

کانال تلگرام

اخبار و تخفیفات گروهی ما را دنبال کنید

صفحه اینستاگرام

آموزش‌ها و تخفیفات گروهی ما را دنبال کنید