نگاهی جامع به رایانش ابری

دنیای فن آوری اطلاعات روزبه روز در حال گسترش است و از زمانی که رایانه ها وارد زندگی بشر شدند حدود ۷۰ سال میگذرد. در طول این سال ها عطش پیشرفت باعث بوجود آمدن فن آوری های جدید شده است. همچنین از زمانی که اینترنت به صورت کامل شده در اختیار کاربران قرار گرفته است نزدیک به ۴۰ سال میگذرد. اینترنت تحولی شگرف در تبادل اطلاعات بوجود آورده است البته در آن زمان کسی به این فکر نمیکرد که روزی از اینترنت علاوه بر تبادل اطلاعات بتوان به عنوان یک سیستم پردازشی قوی استفاده کرد. اما امروزه بسیاری از پردازش ها توسط سرورها انجام میشود. در ادامه با مفهوم رایانش ابری آشنا میشویم ، با ما همراه باشید.

پردازش ابری چیست؟

بنا به تعریف موسسه ی ملی فناوری و استاندارد(NIST)، رایانش ابری یا Cloud Computing به صورت زیر تعریف میشود:

« رایانش ابری مدلی است برای داشتن دسترسی فراگیر و آسان و بنا به سفارش شبکه به مجموعه ای از منابع رایانشی پیکره بندی پذیر ( مثل: شبکه ها ، سرورها ، فضای ذخیره سازی، برنامه های کاربردی و سرویس ها) که بتوانند با کمترین کار و زحمت یا نیاز به دخالت فراهم کننده ی سرویس به سرعت فراهم شود.»

تعریف فوق که کمی سنگین به نظر میرسد مفهومی خیلی ساده دارد. به بیان عامیانه استفاده از برنامه های تحت وب که توسط یک سرویس دهنده ارائه میشود رایانش ابری نامیده میشود. به عنوان مثال وقتی که شما با استفاده از Google Docs یک سند در قالب Word, Excel, Power Point و … تنظیم میکنید؛ در حقیقت از رایانش ابری استفاده کرده اید که سرویس دهنده ی آن شرکت Google میباشد.

تاریخچه ی رایانش ابری

 مفاهیم ابتدایی رایانش ابری به دهه ی ۱۹۶۰ میلادی برمیگردد. این مفهوم که توسط John McCarthy از بنیانگذاران هوش مصنوعی ارائه شد؛ بعدها مورد بررسی بیشتری قرار گرفت. اما رایانش ابری به صورتی که در حال حاضر آن را میشناسیم و در اختیار همگان قرار گرفته از سال ۲۰۰۶ توسط سایت آمازون انجام شده است. این سایت در سال ۲۰۰۶ امکان دسترسی به سیستم خود را از طریق وب سرویس های آمازون بر پایه ی رایانش ابری ارائه کرد. وب سرویس های آمازون زیرساخت های فن آوری اطلاعات را به صورت سرویس های انعطاف پذیر به مشتریان ارائه میدهد که شامل سرویس های رایانشی، ذخیره سازی، تحویل محتوا، پایگاه داده، تجارت الکترونیک، پرداخت و صورتحساب و … میباشد.

یک سال بعد یعنی سال ۲۰۰۷، گوگل و IBM پروژه ای در مقیاس بزرگ در زمینه ی رایانش ابری آغاز کردند.

مهمترین سرویس دهندگان رایانش ابری

 از جمله مهمترین و مشهورترین شرکت هایی که این فن آوری را برای کاربران در اختیار میگذارند، میتوان به Google, Yahoo, Amazon, Microsoft, Salesforc اشاره کرد.

مزایای فن آوری رایانش ابری

 استفاده از فن آوری رایانش ابری دارای مزایای زیادی ست که در ادامه به بیان کلی آنها پرداخته میشود.

به لحاظ اقتصادی

اگر از دیدگاه اقتصادی به رایانش ابری بنگریم، این فناوری باعث کاهش هزینه ها خواهد شد. کاهش هزینه ها شامل موارد زیر است:

۱- کاربران تنها بهای استفاده از خدمات را میپردازند و نیازی به پرداخت هزینه های سرمایه ای ( برای خرید سخت افزار و نرم افزار) وجود ندارد.

۲- به دلیل ارتباط مستقیم کاربر و شرکت سرویس دهنده، هزینه های مربوط به واسطه و نماینده ی فروش حذف میشود.

۳- هزینه های عملیاتی پایین برای سرویس دهنده ( به نسبت موارد مشابه)، باعث کاهش قیمت خدمات برای مشتری میشود.

به لحاظ امنیت و به روزرسانی

از آنجایی که محل نصب نرم افزارها در سرور میباشد؛ از این رو به روزرسانی نرم افزارها توسط شرکت سرویس دهنده و بر روی سرور انجام میگیرد که از این لحاظ به سود کاربر است. همچنین به دلیل این که به روزرسانی توسط سرویس دهنده و بر روی سرور صورت میگیرد، بدافزارها امکان نصب بر روی سیستم کاربر را نخواهند داشت.

راحتی در استفاده

استفاده از فن آوری رایانش ابری برای کاربران بسیار آسان است. نیازی به نصب نرم افزار بر روی سیستم وجود ندارد و همه میتوانند به راحتی با آن کار کنند. برای استفاده از این فن آوری کاربر تنها به یک وسیله که قابلیت اتصال به اینترنت را داشته باشد و همچنین یک مرورگر اینترنتی نیاز دارد.

عدم محدودیت مکانی، زمانی

 در این فن آوری محدودیت های زمانی و مکانی از میان رفته اند. کاربر میتواند در هر مکان و در هر زمان به سرویس مورد نظر دسترسی داشته باشد. همچنین با هر وسیله ای، همچون: نت بوک، نوت بوک، تبلت و یا حتی تلفن همراه از سرویس خود استفاده کند.

راحتی در به اشتراک گذاری منابع

چون محل ذخیره ی اطلاعات بر روی سرور میباشد، کاربر به راحتی میتواند اطلاعات و یا سرویس خود را برای هر کسی و در تمامی نقاط به اشتراک گذارد.

نگهداری ایمن و راحت

همانطور که بیان شد به علت ذخیره ی اطلاعات بر روی سرور، نیازی به داشتن منابع ذخیره سازی اطلاعات همچون هارد دیسک وجود ندارد. همچنین به علت اینکه سرورها دارای فایل های پشتیبان میباشند نگرانی در زمینه ی از دست دادن اطلاعات وجود ندارد.

معایب فن آوری رایانش ابری

هر فن آوری در کنار مزایای خود، معایبی نیز خواهد داشت. در ادامه معایب رایانش ابری را به صورت کلی بررسی خواهیم کرد. بدیهی است بعضی از این معایب در آینده حل خواهد شد.

حفظ حریم خصوصی

شاید مهمترین دغدغه ی کاربران در فن آوری رایانش ابری، حفظ حریم خصوصی آنها باشد. طرفداران حفظ حریم خصوصی بیشترین انتقاد را به این فن آوری وارد میکنند زیرا شرکت های سرویس دهنده به راحتی میتوانند به صورت قانونی و یا غیرقانونی بر اطلاعات کاربر نظارت داشته باشند. نمونه های زیادی در نقض حریم خصوصی کاربران توسط شرکت هایی همچون: Google, AT&T, Verizon انجام شده است.
امنیت

این مورد در حقیقت برگرفته از حریم خصوصی میباشد. عده ای بر این باورند که امنیت در رایانش ابری حالتی نسبی دارد.

آسیب پذیری در شرایط بحران اقتصادی

 به دلیل این که این فن آوری توسط شرکت های بزرگ ارائه میشود، بحرانهای اقتصادی تاثیر مستقیمی بر روی رایانش ابری میگذارد. به عبارت دیگر این امکان وجود دارد که به خاطر بحران اقتصادی که هر از گاهی در میان جوامع طرفدار نظام سرمایه رخ میدهد، برای پایین آمدن هزینه ها و ادامه ی فعالیت؛ شرکت های سرویس دهنده از خدمات خود چه به صورت کمی و چه کیفی بکاهند.

نوظهور بودن

به این دلیل که این فن آوری یک نگرش جدید در دنیای مجازی به حساب می آید؛ اولا هنوز به صورت جامع و کامل مورد پذیرش قرار نگرفته است، همچنین توسعه دهندگان به صورت محتاطانه با آن برخورد میکنند.

سختی در تغییر سرویس دهنده

چون اطلاعات در سرورهای یک شرکت ذخیره میشوند، در صورت تغییر سرویس دهنده، انتقال اطلاعات به صورت جامع کار سختی خواهد بود. البته این مورد شاید در آینده مرتفع گردد.

هزینه های پهنای باند

شرکت های ارائه دهنده ی سرویس در حالی که با رایانش ابری در هزینه های تجهیزات و نرم افزار صرفه جویی میکنند، اما باید متحمل شارژ برای تامین پهنای باند شوند.

میزان دسترسی به سرویس دهنده

 میزان دسترسی دائم و جامع به سرویس دهنده در این فن آوری امری مهم به نظر میرسد. از این منظر نکات زیر قابل تامل است.

۱- به جهت مناقشات سیاسی ممکن است بعضی از سرویس دهندگان میزان خدمات خود را به کشورهایی، محدود و یا کاملا مسدود کنند. هرچند که سرویس به صورت مجانی نباشد. مثال بارز این موضوع در مورد تحریم هایی ست که به کاربران ایرانی در استفاده از خدمات یک شرکت اعمال میشود.

۲- همانطور که میدانید با تصویب قانون Internet Kill Switch در سنای آمریکا، به رئیس جمهور آمریکا این اختیار داده شده است که در شرایط بحرانی به صورت کلی اینترنت را در ایالات متحده قطع کند. با توجه به این که بسیاری از شرکت های بزرگ ارائه دهندهی خدمات رایانش ابری در این کشور قرار دارند، دسترسی به این خدمات در هر شرایطی با عدم قطعیت همراه است.

۳- به دلایل فنی گاهی ممکن است ارائه ی خدمات به صورت مقطعی قطع شود. برای مثال در ۱/۱۲/۲۰۰۸ به مدت ۶ ساعت، مشتریان Salesforce.com قادر به دریافت خدمات نبودند. مورد مشابه ی در سرویس های آمازون اتفاق افتاده است.

آینده ی پردازش ابری

 عوامل اصلی فن آوری رایانش ابری شامل: فراگیری شبکه ها به صورت بی سیم و پهنای باند، کاهش هزینه ها برای مشتری و سرویس دهنده، بهبود رو به رشد نرم افزارهای اینترنتی خصوصا مرورگرها و همچنین تمامی موارد ذکر شده در مزیت های این فن آوری، نشان دهنده ی پتانسیل بالای رشد رایانش ابری در آینده ی نزدیک است. این فن آوری که هنوز دوران طفولیت خود را میگذراند در آینده نزدیک به یکی از فن آوری های رایج در زندگی بشر تبدیل خواهد شد.

نمونه هایی از سرویس های مبتنی بر پردازش ابری

Evernote

یکی از سرویس های بسیار خوب در زمینه ی یادداشت نویسی، سرویس Evernote است. در این سرویس به راحتی میتوانید در هر زمان و در هر مکان و با هر وسیله ای یادداشت کنید. در حالت حساب کاربری رایگان، میتوانید ماهانه تا ۶۰ مگابایت از فضای موجود استفاده کنید. برای ارتقای فضای حسابتان کافی ست ماهانه فقط ۵ دلار سرویس خود را شارژ کنید.

Dropbox

یکی از سروس های بسیار عالی در زمینه ی ذخیره ی اطلاعات بر روی شبکه است. دراپ باکس (dropbox.com) یک جعبه ی آنلاین برای اطلاعات شماست. این سرویس به کاربران اجازه میدهد که فایل هایشان را در یک فضای مجازی؛ذخیره و بین رایانه هایی که میخواهند به اشتراک بگذارند. دراپ باکس روی سیستم عامل های مختلف مانند ویندوز، مک، لینوکس و حتی آی فون اجرا میشود و کار با آن بسیار ساده و لذت بخش است. فضای رایگان دراپ باکس، ۲ گیگابایت است اما با پرداخت هزینه میتوانید این فضا را افزایش دهید. جالبتر اینکه شما می توانید به جای پرداخت پول؛ از اعتبار خود برای افزایش فضا استفاده کنید. فقط کافی است که دوستانتان را به دراپ باکس دعوت کنید ، هر چه تعداد قبول کنندگان این دعوت ها بیشتر باشد هدیه ی افزایش فضای بیشتری هم دریافت خواهید کرد.

Panda CloudAntivirus

از نمونه نرم افزارهای مجانی شرکت امنیتی پاندا، Panda Cloud Antivirus میباشد که بر پایه ی رایانش ابری، سیستم کاربر را برای شناسایی بدافزارها جستجو میکند. این نرم افزار با نصب بر روی سیستم کاربر که در حقیقت نقش رابط را بازی میکند؛ با استفاده از سرورهای این شرکت اقدام به اسکن فایل ها میکند. البته از این آنتی ویروس میتوان در حالت آفلاین هم استفاده کرد.
Mindmeister

گاهی اوقات فکرهای جالبی به ذهنمان میرسد. اما به دلیل این که شرایط مهیا نیست مجبوریم تفکر خود را به وقت دیگری موکول کنیم که متاسفانه در اکثر موارد جرقه های اولیه ی فکرمان فراموش میشوند. سرویس Mindmeister به کاربران این اجازه را میدهد تا در هر زمان و یا مکانی و با هر وسیله ای حتی تلفن همراه تفکرات خود را ثبت کنند ، آنها را با دیگران به اشتراک بگذارند و یا از دیگران درباره ی فکرشان نظرخواهی کنند. این تفکرات در قالب نقشه در این سرویس ذخیره میشوند.
GoogleDocs

تمام کاربرانی که در گوگل حساب کاربری دارند، کماکان با این سرویس آشنا هستند. سرویسی رایگان که به کاربر اجازه ی تهیه ی اسناد، ویرایش فایل های آفیس و همچنین تهیه و ویرایش عکس ها را میدهد.
HiTask

نمونه ی دیگر از سرویس های مبتنی بر رایانش ابری، HiTask میباشد. این سروس در حقیقت برای برنامه ریزی و مدیریت زمان طراحی شده است. خدمات ابتدایی توسط این سرویس به صورت رایگان است. اما برای استفاده از خدمات بیشتر باید اندکی خرج کرد.
Buxfer

Buxferیک سرویس ابری است که کارش مدیریت بر دخل و خرج کاربر میباشد. این سرویس مجانی کلیه ی امور مربوط به مخارج و هزینه های شما را مدیریت خواهد کرد.

ارسال دیدگاه